Jakich Januszy szanujemy?

Rewińskiego (za działalność wokalnomorską i prozdrowotną), Palikota (Polmos i browar), Ozjasza Goldberga (artykuły o kebabie, bynajmniej, nie ściśle kulinarne), Januszy budownictwa, niedźwiedzia Janusza, Janusha – kustosza piwnego smaku, Gajosa (rola Janka Kosa i rola J. Stalina) oraz wielu innych, noszących to piękne imię, zwłaszcza znanych Redakcji osobiście, acz pozostających osobami prywatnymi.

to-co-szwagier-po-maluchu-z-grzecznosci-nie-odmowie-typowy-polak-nosacz-malpa-1
Źródło: PACZAIZM.PL;

Praktycznie każdy stały czytelnik polskojęzycznych memów ma pewne pojęcie na temat znaczenia określeń: „Janusze” lub „typowy Janusz”. Ostatnimi czasy wizerunek takowego osobnika zatrzymał się na zdjęciu nosacza sundajskiego, co zresztą wykorzystane zostało na niniejszym blogu, w postaci obrazka po prawej stronie. Duży nos i charakterystyczne wyrażenia, w założeniu, przywodzić mają na myśl Polaka w średnim wieku, o niskim stopniu obycia w świecie, kultury osobistej oraz poszanowania wobec kwestyj społecznych i własności publicznej. Dogaduje się on zwykle ze swoim szwagrem, obowiązkowo przy kieliszku wódki. Janusze, jest to określenie mniej obraźliwe, niż „Polaki-cebulaki” i ma charakter raczej satyryczny, a nie skrajnie negatywny. Nie odnosi się też ono do całego narodu. Nie z memów, jednak, pochodzi wyżej przytoczone wykorzystanie, całkiem popularnego, imienia Janusz.

WP_20170318_002
Jany lub inaczej – Józefy ze zbiorów autora;

Rzecz miała swe początki w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub może nawet PRL. Januszami albo Janami określano dyletantów lub wąsaty „beton”. Janami bądź Józefami zwie się od dawna trzewiki desantowca wz. 919 MON, czyli inaczej: desanty, skoczki bądź nivy. Odimienne nazwy wykorzystywane są po dziś dzień przez sprzedawców wyposażenia militarnego. Określenie Janusze pojawiło się na placach budów oraz zawodach związanych z wykończeniem pomieszczeń lub innym rzemiosłem. Jak można się domyślić, owo przezwisko zyskało tam podobne znaczenie, jak w jednostkach podległych Ministerstwu Obrony Narodowej.

comment_Y5W9CwQIWuQ6pyZvjABgNOVYggo6snyC,w400
Źródło: Wykop.pl, wątek «budowlanka»;

Jak wspomina się na początku niniejszego felietonu, obecną alegorią Janusza jest nosacz sundajski. Do jego przedstawienia wykorzystuje się zdjęcia dorosłych samców wymienionej małpy. Co ciekawe, sam mem nie jest nowy, lecz szczyt dotychczasowej popularności osiągnął w roku 2017. Jak rzecze artykuł na «Nonsensopedii», w punkcie Etymologia:

Nazwa „nosacz sundajski” pochodzi z jakże widocznego nosa, który u samca, czyli Janusza, jest porównywalny do kawałka kiełbasy, którą zresztą by zjadł i popił kefirem. U samic, a więc Grażyn, nos jest bardziej „do szpica”, i nie odstaje. Człon „sundajski” pochodzi od nowego miejsca zamieszkania tej małpiej Polonii, czyli od archipelagu Sundajskiego.

Proboscis_monkey_(Nasalis_larvatus)_male_head
Nosacz sundajski; W memie, z takim wyrazem pyska, wyraża on często jakąś krytyczną uwagę lub wątpliwości. Źródło: Nonsensopedia;

Wcześniejszą wersją wizerunku typowego Polaka w średnim wieku było zdjęcie szanowanego policjanta, pana Janusza Ławrynowicza. Choć nosi on charakterystyczne dla opisywanej kwestii imię, to podówczas, w Internecie zwany był „panem Andrzejem”. Jak się okazało, popularność na stronach rozrywkowych wyżej wymienionemu przysporzyła problemów. Obecnie, obywatel ten nie pełni już służby w Policji.
Warto zauważyć, że w podobnym stylu, co memy, polskich „fachowców” ukazują kreskówki z serii Kartony, np. o Kapitanie Bombie, nadawane na 4FUN.TV. Często używane są w nich imiona bohaterów, tradycyjnie nadawane w kraju, na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. Wymienić można chociażby Cześka hydraulika oraz Kosmitów: Ryszarda, Piotra, Damiana, Radosława i innych. W kreskówce pojawia się także motyw stosunku do kebabu. O tym ostatnim napisane zostanie kilka słów w innej naszej publikacji.

matka-wie-ze-cpiesz-pl-ffffff-51
Źródło: MemGenerator.pl; Tu widzimy klasyczne wykorzystanie wizerunku Szanownego Pana Janusza Ławrynowicza, do roli pana Andrzeja – typowego Polaka. Stanowi to przykład pastwienia się nad daną osobą przez Internet. Prosimy się nie śmiać.

W rosyjskojęzycznej części świata istnieje słowo хохол (czyt.: chachoł), używane jako dyskryminujące określenie Ukraińca (l. mn. хохлы – chachły). Co ciekawe, pomimo bardzo wyraźnego, negatywnego zabarwienia, w ukraińskim serialu «Sługa narodu» (ukr.: Слуга народу), główny bohater – fikcyjny prezydent Ukrainy, tłumaczy podczas konferencji prasowej, że Ukrainiec nie rodzi się „chachłem”, a zostaje nim w wyniku procesów społecznych, a następnie mentalność „chachła” przenosi na następne pokolenia. Tutaj znaczenie opisywanego, rosyjskojęzycznego terminu jest zbliżone do analogicznych, polskich: obraźliwego i lekceważącego Polak-cebulak, jak również, po prostu, stereotypowego – typowy Janusz.

Untitled
Fotos ze «Sługi narodu», nadawanego przez Studio Kwartał 95; Źródło: https://www.youtube.com/watch?v=-MXhTG_iv8o

Co ciekawe, podobnie, jak my, słowem Janusze posłużyła się redakcja portalu «Survivaltech». Mianowicie: przeprowadziła ona akcję pt.:  «Janusze survivalu».

I jeszcze, do wiadomości czytelnika: nie jesteśmy w stanie jednoznacznie określić, jak rozwinie się znaczenie i zastosowanie terminu Janusze, jednakże do pomiaru aktualności prognoz przydać się może współczynnik Janusowy. Nie określa on, niestety, stopnia zbieżności stereotypu ze stanem rzeczy…

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s